zeka
/ze.ca/
isim
Origin
Arapça
ذكاء — parlaklık, keskinlik, zekâ
Overview
Meaning Now
- İnsanın düşünme, akıl yürütme, nesnel gerçekleri algılama, yargılama ve sonuç çıkarma yeteneklerinin tamamı.
- Kavrayış, anlama yetisi.
Language path
Arapça → Türkçe
Earliest form
zekā
Earliest period
11. yüzyıl
Journey
Arapça kökenli olan bu kelime, köken olarak 'ateşin parlaklığı veya alevin canlılığı' anlamına gelen 'dhakā' kökünden gelir. Zihinsel faaliyetin bir 'ışık' veya 'kavrama keskinliği' olarak algılanması, pek çok dilde benzer metaforlarla karşılanan ortak bir bilişsel süreçtir.
Evolution
- Klasik Arapça
dhakā'
“keskin zekâ, parlaklık”
Ateşin parlaklığı anlamından mecazen zihinsel keskinliğe geçiş.
- Osmanlı Türkçesi
zekâ
“kavrayış gücü”
Arapçadan doğrudan ödünçleme.
- Modern Türkçe
zeka
“akıl yürütme yetisi”
Yazım birliğinin sağlanması ile standartlaşma.
Connections
Word parts
zeka
root
zihinsel yetenek
Related across languages
Farsça
zekâ
anlayış, keskin zekâ
Explore next
Related to zeka
External references use DefinedTerm semantics.