akletmek
/ak.lɛt.mɛc/
fiil
Origin
Arapça
ʿḳl — düşünme gücü, akıl
Overview
Meaning Now
- Düşünmek, mantık yürütmek, muhakeme etmek.
- Bir şeyi kavrayacak zihinsel yeteneğe sahip olmak.
Literal older meaning
Akıl etmek (akıl sahibi olmak/akıl yürütmek).
Language path
Arapça → Türkçe
Earliest form
ʿaḳl
Earliest period
11. yüzyıl
Journey
Türkçeye Arapçadan geçen 'akıl' kelimesinin, Türkçenin yardımcı fiil sistemine uyarlanmasıyla oluşmuş birleşik bir fiildir. Kur'an-ı Kerim'de sıkça geçen 'yâkilûn' (akletmiyorlar mı?) ifadesiyle İslam düşünce geleneğinde önemli bir yer tutar.
Evolution
- Arapça
ʿaḳl
“zihin, us”
Köken ismi.
- Osmanlı Türkçesi
عقل ايتمك
“düşünmek, akıl yürütmek”
Arapça kök ile Türkçe etmek yardımcı fiilinin birleşimi.
- Modern Türkçe
akletmek
“mantıksal bir çıkarım yapmak”
Connections
Word parts
akıl
root
zihin, mantık
etmek
other
yardımcı fiil
Related across languages
Arapça
ʿaḳala
akletmek, kavramak
Farsça
ʿaḳl
akıl
Related words
Explore next
Related to akletmek
External references use DefinedTerm semantics.