muhakeme
/muhaːkeme/
isim
Origin
Arapça
ḥ-k-m — hükmetmek, yargılamak
Overview
Meaning Now
- Bir konu üzerinde akıl yürütme, yargılama.
- Bir şeyi doğru veya yanlış olarak ayırt etme yetisi, muhakeme gücü.
Literal older meaning
Bir şeyi bir şeyle karşılaştırıp hükme bağlama.
Language path
Arapça → Osmanlı Türkçesi → Türkçe
Earliest form
muḥākemāt
Earliest period
14. yüzyıl
Journey
Arapça 'hükm' kökünden türeyen bu sözcük, başlangıçta hukuksal bir terim olarak 'iki tarafın bir hakem huzurunda yargılanması' anlamında kullanılırken, zamanla Türkçede zihinsel bir işlem olan 'akıl yürütme' anlamını kazanmıştır.
Evolution
- Klasik Arapça
muḥākamah
“karşılıklı yargılama, davaleşme”
- Osmanlı Türkçesi
muḥākeme
“akıl yürütme, yargılama süreci”
- Modern Türkçe
muhakeme
“akıl yürütme, yargı yetisi”
Connections
Word parts
mu-
prefix
karşılıklılık ve eylem bildiren ek
hakem
root
hüküm, yargı
-e
suffix
isimleştirme eki
Related across languages
Farsça
muḥākame
yargılama, tartışma
Explore next
Related to muhakeme
External references use DefinedTerm semantics.