koltuk
[kolˈtuk]
isim
Origin
Türkçe
koltuk — kol dayanan oturma yeri
Overview
Meaning Now
- Oturmak için kullanılan, genellikle sırt ve kol destekleri bulunan koltuk, sandalye türü mobilya.
- Bir aracın oturulan bölümü; araç içindeki oturma yeri.
- Günlük dilde mecazen: bir görevde, makamda ya da birinin yakınında sağlanan ayrıcalıklı yer ya da konum.
Literal older meaning
ilk anlamı büyük olasılıkla “kol dayanan yer, kol desteği bulunan oturma yeri”dir.
Language path
Türkçe → Türkçe (Osmanlı dönemi)
Earliest form
koltuk
Earliest period
Osmanlı Türkçesi dönemi
Journey
Türkçede günlük eşya adları çoğu zaman somut kullanım üzerinden mecazî anlamlar kazanır. Koltuk da önce oturma ve dayanak fikriyle, sonra ev mobilyası, araç içi oturma yeri ve sonunda makam/itibar çağrışımıyla genişlemiştir.
Evolution
- Eski/erken Türkçe kullanımı için doğrudan kesin tanık yok
koltuk
“oturma yeri; kol dayanaklı yer”
Anlam, günlük nesne adı olarak yerleşmiştir.
- Osmanlı Türkçesi
koltuk
“sandalye, oturak; ayrıca mecazî olarak mevki”
Mobilya ve statü anlamları gelişmiştir.
- Türkiye Türkçesi
koltuk
“koltuk, kanepe parçası; araç oturağı; mecazî makam/konum”
Modern kullanımda hem somut hem mecazî değer taşır.
Connections
Word parts
kol
root
kol; insanın kolu, yan destek fikriyle ilişkili öğe
-tuk
ending
isim yapısına katılan unsur; tarihî biçimsel öğe olarak değerlendirilir
Explore next
Related to koltuk
External references use DefinedTerm semantics.