palimpsest
/ˈpælɪmpsɛst/
isim
Origin
Eski Yunanca
παλίμψηστος — Yeniden kazınmış; eski yazısı silindikten sonra yeniden yazılmış.
Overview
Meaning Now
- Yeniden yazılabilmesi için eski yazısı silinmiş ya da kazınmış, üzerine yeni metin yazılmış el yazması.
- Üzerinde önceki katmanların izlerini koruyarak zaman içinde değişmiş yer, yapı, metin veya kültürel olgu.
Literal older meaning
Yeniden kazınmış ya da silinmiş.
Language path
Eski Yunanca → Latince → İngilizce
Earliest form
παλίμψηστος
Earliest period
Eski Yunanca; kesin tarih belirsiz
Journey
Palimpsestler, üzerine yazı yazılan parşömenin değerli ve yeniden kullanılabilir olduğu dönemlerde ortaya çıktı. Önceki metin kazınsa veya silinse de izleri yüzeyde kalabildi; bugün bu izler bazen özel görüntüleme yöntemleriyle okunabilir. Sözcüğün günümüzdeki mecazî kullanımı da eski katmanların yeni görünümün altında sürmesi fikrine dayanır.
Evolution
- Eski Yunanca
παλίμψηστος
“Yeniden kazınmış veya silinmiş.”
Sözcük, bir yüzeyin yeniden kullanılmak üzere kazınması ya da silinmesi fikrini taşır.
- Latince
palimpsestus
“Yazısı kazınıp yeniden kullanılan yazı malzemesi.”
Yunanca biçim Latince yazı ve kitap kültürüne geçmiş, daha sonra el yazmaları için kullanılan terim olmuştur.
- İngilizce; 17. yüzyıl dolayları
palimpsest
“Önceki yazısı silinerek yeniden yazılmış el yazması.”
İngilizcede sözcüğün ilk kullanımının kesin tarihi ve aktarım ayrıntısı burada belirlenemiyor.
- Modern İngilizce
palimpsest
“Önceki katmanlarının izlerini koruyan yer, yapı veya olgu.”
El yazması anlamından, tarihî ve kültürel katmanları üst üste taşıyan şeyler için kullanılan mecazî anlama genişlemiştir.
Connections
Word parts
πάλιν
prefix
Yeniden, tekrar.
ψῆν
root
Kazımak, ovmak.
Related across languages
Fransızca
palimpseste
Yazısı silinip yeniden kullanılmış el yazması; katmanlı izler taşıyan şey.
Almanca
Yazısı silinip yeniden kullanılmış el yazması; mecazen tarihî katmanlar taşıyan şey.
Felemenkçe
Yazısı silinip yeniden kullanılmış el yazması.
Explore next
Related to palimpsest
External references use DefinedTerm semantics.